Title

Letter to J. Tinbergen

Description

Collection of Sinterklaas poems, written by Tinbergen but also addressed to him

Recipient

Tinbergen, J.

Language

Dutch

City

Den Haag

Date

1928

Date in document

yes

Formulas or calculations

no

Inventory number

NL-RtEUR_TBCOR01_001N005

2438

Storage location

Specifiek Magazijn

DOI

http://dx.doi.org/10.15133/ul/tinbergen_sent/2438

Filename

CDM2438_NL-RtEUR_TBCOR01_001N005.pdf

Provenance

Jan Tinbergen

Accrual Method

donation

Rights

Revised transcript

ne Bij een Bestek. door St. Nikolaas. Opus XVI Voor Jan [Tine]
Het koevert, dat ik hierbij deed, Heeft een symboliese zin. Vooreerst: dat je niet met je handen eet, Houdt eerbied voor goede gewoonten in.
Wordt de soep soms heet gediend, Eet ze niet overijld! Als je een nieuwe konklusie vindt, Dient liefst nog even verwijld.
De maatschappij is samengesteld Een zaak heeft niet één kant, maar veel; Oordeel niet, voordat je behoorlijk weet Hoe de vork zit in de steel.
De lepel herinnere in later tijd, Als 't je mocht zijn ontschoten, Wat Moeder, toen je bij haar papsot zat, Je met de lepel heeft ingegoten. Want hoezeer ik je ken als 'n Jantje dekuur, Je bent ook een Jantje contrarie! (Ik schrijf je dit dus op avontuur Dat jij het verslijt voor larie!)
Jan, je doet weer te veel, dat is niet pluis! Zij dacht het beter te weten: Vader en Moeder en de dokter in huis Die hadden er geen kaas van gegeten. Maar deze vork is met opzet 'n beetje klein Om er niet te veel hooi op te nemen. Verg. dus niet te veel van je brein. Beter is: ieder uur een lepel!
Niet alleen in je studie de netheid bemin, Ook je kleding dient niet vergeten. Anders is het opzetten van een gezin Of je soep met een vork wou eten.
Dat je 't zovellste koevert hier verschijnen zag Spore tot gastvrijheid aan. Dat namelijk een vorkje meepikken mag Ieder wie 't eenvoudige staat aan. En zitten er gasten aan je disch Laat ik je zeggen met klem: Wat je oplepelt, laat het verstandig zijn; Praat niet alleen over de trem.
Dat blijheid je beider deel moge zijn Komt nu tot slot aan de beurt. Zo lang toch de lepel in de brijpot staat Hoeft er nog niet getreurd! 5 Dec. 1928
Degenen, die de goede Sint Ter boven vele anderen mint, Zijn zeker wel verloofde lieden, Die 't dankbaarste object hem bieden. Want alles schier is van hun gading, En het bepalen van de lading Van 't schip is, naar gij licht beseft, Niet moeilijk, voor wat hen betreft.
Een van die tal van kleine zaken, Die het gebied der huisvrouw raken, Denkt Sint, zal zeker Tine lijken En kan ook Jan verheugd doen kijken. Ziehier dan, bij de boterham, Iets voor het lep'len van de jam.
Jan draagt nu sinds kort een hoed, Hoewel de Sint 't zelf niet vaak doet, Vindt hij dit toch lang niet kwaad. Het leek hem dus een goede daad Hem te helpen op 't goede pad; En hij zendt hem nu iets dat De beide wederhelften kan bedekken. Om geen afgunst te verwekken (Daar houdt hij ook nog rekening mee) Bevat deze doos voor elk er twee Maar, (Sint houdt wel van een kopie) Samen zijn het er maar drie.
De eerste is een paarse hoed Die staat Tine vast heel goed. 't Is een elegant model. Nog van dit voorjaar, weet je wel? De tweede heeft meer bruine kleuren, Sint zag Jan hier graag mee geuren; Al kan 'n gewone hem niet behagen, Zo'n mooie hoed wil Jan best dragen. De derde hoed is zwart van vorm; Hij leent zich goed voor regen en storm. Het is een soortement flambard Hij lijkt op 't eerste oog wat raar Want 't is er eentje zonder vouw Hij dient de man en ook de vrouw St. Nikolaas 1928
Helaas, onder al het huisraad Dat op uw verlanglijst staat Ik kon er niets bij vinden Dat gaat binnen mijn capaciteiten En heusch meneer het zou me spijten Als ik zwarte Piet niet voor u had hooren pleiten Toch, zei onze zwarte vriend, ik weet best wat 't Is 's avonds op het hooggelegen pad Al meerdere malen gebeurd Dat ik mijn kleeren heb gescheurd Op het dak der Timmers in de Beetsmastraat. Ik gleed een eindje naar beneden en hoord' een zacht gepraat. Ik keek eens; een jongen en zijn meisje, Voor hen lag een lijstje Praatten er over wat zij wilden hebben. Dat 't was Tine die aan het woord kwam. Terwijl Jan het lijstje voor zich nam Jan, zei Tine schrijf eens op: Trekpot Theemuts theezeef koffiepot Suikervaasje, zoutvat, eierdop Melkkan, lepels, chocoladepot Vruchtenschaal, vorken bekers En flesschenopenbrekers z.o.z.
Dat alles hebben we al. Tot hier, dacht Piet, ik weet het al Een schilderij van Hollands nieuwste meesters Ik weet werkelijk niets beters Dat de Oude heer geven kan. Ik maakte eerst wel wat bezwaar Want mijn beurs was niet te zwaar Maar ik trok toen in de Loterij Tienduizend peseta voor een appel en een ei. Toen kreeg ik weer een ouderwetsche milde vlaag, En geef u nu het beloofde schilderij, ware 't wel wat duur; Ik hoop dat het nog vele jaren zal pronken aan uw muur. St. Nikolaas Piet
Leerdicht. O Muse daal toch tot mij neer. O geest der poëzy Geef mij een vers, een gloeiend vers Dat instraalt op mij zoo blij. Ik ken een hooge teere vrouw Wiens ziel van schoonheid spreekt En toch haar hart, zoo nauw te smart Bij kans van droefheid breekt Voor wie daar lijden om ons heen In armoe en in druk Bekampt zij d' ongerechtigheid En strijdt voor hun geluk.
O lieve oude Sinterklaas Geef toch een wijzen raad Gij weet, dat 't leven elke dag Uit heel veel kleins bestaat. Zoodat in 't huis van elke vrouw Behoort een naald en schaar Te koesteren een helsch bedrijf En onrust is gevaar. Want orde is de sterke zuil Van 't huis en van de staat Het is het vaste fundament Waarop het bouwwerk staat
En wie de orde niet bemint En is 't een hooge geest Die stort zijn thuis in 't ongeluk Maar toch zich zelf het meest Wie zich aan anderen spiegelen wil, Die neme de klok [beklent] Een mensch die luistert, die is sterk Die gaat als twee vooruit O groote bisschop van voorheen O beste Sinterklaas Van alle heiligen op aard Zijt gij toch maar de baas December 1928
Bedriegt mij mijn oudemans inzicht niet, Dan zie ik dit in het verschiet: In uw aanstaand huisgezin Neemt smaak naast eenvoud een plaatsje in. Uw man prijst zeer Spartaanse zeden; U beiden trekt 't aartsvaderlijk Zweden. Staat 't oude bij U niet vooraan, Met moderne smaak kan 't samengaan. Een schaal van Noordse industrie Zal wellicht zijn in harmonie Met wat in Uw aanstaand huisvertrek Tot stemmige aandacht de bezoeker wekt. Sint-Nikolaas 1928
't Is rustig op de kamer boven Dik peinst, Jan staart met strak gezicht Naar het plafond met starende ogen, Die integralen zijn niet licht. Dik mompelt iets van 'aardrotatie,' Jan fluistert teder 'Delta y,' Dan is 't weer stil; een groentewagen Gaat luidkeels toeterend voorbij. Zij horen 't niet; een zware wagen Van Gent en Loos rijdt dreunend voor, Een koopman schreeuwt, een motor dondert, Zij horen 't niet, ze zwoegen door.
Daar plots, zie Dikkie spitst de oren, Jan legt gelijk de vulpen neer Verheerlijkt zien ze elkaar in de ogen: 'Daar heb je honderd zestien weer.' 'Ja, hoor je wel, hij sleept een bakkie,' 'Ja, ja, dat's honderd negentien,' 'Zo'n mooie wagen met zo'n kooitje,' 't Is werkelijk niet om aan te zien.'
En plotseling is 't ijs gebroken, Ze babbelen samen honderd uit, 'k Reed gister met zo'n A.E.G. tje, Die dingen deugen toch geen fluit, Ze rijden akelig, nee, dan moet je Dak-na gaan met achthonderdacht, Dat's een verschil; die vliegt wel bijna Met veertienduizend paardekracht.' 'Zeg zal je al in lijn een en twintig? Zo slecht als die geregeld wordt, Ik zou er zeker 't land aan krijgen Had hij niet zo'n fijn goudgeel bord.'
Gezellig houdt men zo een uurtje, Dan roept Jan: 'Nou ik houd eens op, Ik ga weer gauw aan mijn formules, O jee, wat heb ik daar een slop. Hoe ben k ook weer zo ver gekomen? Waar komt die rot-div. a. vandaan? Door dat gepraat is in mijn hersens, Nu alles in de war gegaan.' 'k Begin opnieuw!' manmoedig grijpt hij Zijn eigen werk, met vaste hand, En twintig vellen ongelogen Verdwijnen in de prullenmand.
Deze Jan hier is het nuttig meubel, Zorg, dat je het nog lang behoudt Dan kan je 't ook nog goed gebruiken Wanneer je in eigen huisje zit. Nu wordt Dik boos: 'Zeg hoor eens vriendje, Die gentleman is ook van mij, Ik heb hier nog drie rekeningen Die gaan er bijna met meer bij.' Sint hoorde dat en dacht: 'Wacht even Nu weet ik toch een fijn kado. Jan krijgt een eigen prullenmandje Dan ergert Dik zich niet zo.'
Zaterdags om zeven uur Is Janneman al overstuur; En, of 't nachts weer is of guur, Legt hij aan een reuze vuur. 's Middags komt met grote spoed Tine naar haar schoon-gebroed. Ze trotseert de hellegloed Van de citadel vol moed. Ze gaat (het lijkt haast overdreven) Bij de kachel zitten beven. Ze kan bij temperaturen leven Waarnaar een kat nog maar kan streven.
Zo wordt van de warmte genoten Door de kleumende malloten. Zo zitten ze opgesloten, De partij- en echtgenoten. Het ergste is dat uit hun eigen Ze 't dan pas in de gaten krijgen, Als een waar gevaar gaat dreigen: Ze naar zuurstof moeten hijgen.
Een thermometer werd gekocht En dit gedicht erbij gewrocht; En aan Tine wordt verzocht Niet al te bang te zijn voor tocht. Sint had met Piet nu een gesprek Over het genoemd gebrek; Hij raadt Jan (Sint is ook niet gek): Hang hem op een warme plek. Piet denkt dat grapje heeft ze door, Hij maakt een hogere schaal ervoor; Leidt zo Tine op een dwaalspoor: Het ding loopt twintig graden vóór! Sint-Nikolaas 1928
Van de zomer in Gelderland Langs de heerlijke Veluwerand Zag ik fietsen een mensenpaar Zij met blond, hij donker haar. Eigenaardig genoeg reed zij Langs mijn schuilplaats iets ver voorbij 'k Zag een afstand van half een paard Door haar steeds met zorg bewaard. Is soms hij haar lakei dat hij Aan haar zij niet nabij mag zijn? Of ontvlucht zij die vreemdeling Die haar volgt waar zij henenging? Kan zij nauwelijks verhelen, dat Zo een dag haar vervelen gaat? Dat zij liefst weer in Arnhem zag, Wat voor de ruiten der winkels lag? Daarna kwam ik op dit idee Waarom zij op die afstand ree Wel gewoon dat ze zeker vond Dat het zó heel wat netter stond. z.o.z.
Eindelijk werd ik toch gewaar Dat 't honger was die zo dreef haar Ze had in geen acht uur gegeten Want hij had geen bakker geweten! Ik voelde terstond dat dat zo niet kan Dat kind krijgt wel een beste man! Als reserve voor de toekomsttijd Heb ik je hierbij wat bereid. St Nikolaas 1928.
Ach juffrouw wat heb ik je misdaan, Dat je me doodkalm hebt laten staan? Ik had juist gehoord, dat u me graag mocht En dat u al dagen lang had gezocht Naar zo iemand als ik, in Leiden overal. Maar hoe je ook keek, jij zag niemendal. Maar hier in den Haag heb je me gevonden Je schoon-zus had me n.l. gezonden. Eerst was je zo blij, (of deed je alsof?) En ik dacht, nu ga ik met haar mee, wat een bof! Maar de dagen verstreken, ze duurden zo lang, En in mijn donker hoekje werd ik heel erg bang! Daar op een dag werd ik opgenomen En ik dacht: ha, nu is Tine gekomen! Nu ga ik mee naar het Leidse land, Maar helaas kwam ik terecht in een andere hand! Nadat ze me vreselijk hadden mishandeld Zijn ze met me naar de mand gewandeld. Daar kreeg ik een plaatsje tussen de geschenken Waarmee ze je heden willen bedenken.
VOOR (Hierna van) TINE Breekbaar

en With a Cutlery Set. by St. Nicholas. Opus XVI For Jan [Tine]
The envelope, which I included herewith, Has a symbolic meaning. First of all: that you do not eat with your hands, Implies respect for good habits.
If the soup is sometimes served hot, Do not eat it in a rush! If you find a new conclusion, It is best to linger a while.
Society is composed A matter has not one side, but many; Do not judge before you properly know How the fork sits in the handle.
Let the spoon remind you in later times, If it should have slipped your mind, What Mother, when you sat with her at pap-time, Poured into you with the spoon. For however much I know you as a fussy Jan, You are also a contrary Jan! (I write this to you as an adventure That you might dismiss it as nonsense!)
Jan, you are doing too much again, that is not right! She thought she knew better: Father and Mother and the doctor in the house They didn't know the first thing about it. But this fork is intentionally a bit small So as not to take on too much. So do not demand too much of your brain. Better is: a spoonful every hour!
Not only in your study love neatness, Also your clothing should not be forgotten. Otherwise, starting a family is Like wanting to eat your soup with a fork.
That you saw the umpteenth envelope appear here Encourages hospitality. That namely grabbing a bite is allowed For everyone who likes simplicity. And if there are guests at your table Let me tell you with emphasis: What you spoon up, let it be sensible; Do not only talk about the tram.
That joy may be both your share Comes now finally to the turn. As long as the spoon stands in the porridge pot There is no need to mourn yet! Dec 5, 1928
Those whom the good Saint Loves above many others, Are surely betrothed people, Who offer him the most grateful object. For almost everything is to their liking, And determining the cargo Of the ship is, as you easily realize, Not difficult, as far as they are concerned.
One of those many small things, That touch the domain of the housewife, Saint thinks, will surely please Tine And can also make Jan look delighted. Here then, with the sandwich, Something for spooning the jam.
Jan has recently started wearing a hat, Although the Saint himself does not often do so, He does not find this bad at all. It seemed to him a good deed To help him on the right path; And he now sends him something that Can cover both halves. In order not to arouse envy (He also takes that into account) This box contains two for each But, (Saint does like a copy) Together there are only three.
The first is a purple hat That will surely suit Tine very well. It is an elegant model. From this spring, you know? The second has more brown colors, Saint would like to see Jan show off with this; Even if an ordinary one cannot please him, Jan would love to wear such a beautiful hat. The third hat is black in shape; It lends itself well to rain and storm. It is a kind of wide-brimmed hat It looks a bit strange at first glance Because it is one without a fold It serves the man and also the woman St. Nicholas 1928
Alas, among all the household goods That are on your wish list I could find nothing there That is within my capabilities And truly sir it would grieve me If I had not heard Black Pete plead for you Yet, said our black friend, I know well what It has happened several times in the evening on the high path That I have torn my clothes On the roof of the Timmers in the Beetsmastraat. I slid down a bit and heard a soft conversation. I took a look; a boy and his girl, Before them lay a list They were talking about what they wanted to have. That it was Tine who was speaking. While Jan took the list for himself Jan, said Tine write down: Teapot Tea cozy tea strainer coffee pot Sugar bowl, salt shaker, egg cup Milk jug, spoons, chocolate pot Fruit bowl, forks beakers And bottle openers p.t.o.
We already have all that. Up to here, thought Pete, I already know it A painting by Holland's newest masters I really know nothing better That the Old gentleman can give. I made some objections at first Because my wallet was not too heavy But I then won in the Lottery Ten thousand pesetas for a song. Then I got another old-fashioned mild spell, And now give you the promised painting, though it was somewhat expensive; I hope it will grace your wall for many years to come. St. Nicholas Pete
Didactic poem. O Muse descend to me. O spirit of poetry Give me a verse, a glowing verse That shines upon me so happily. I know a high tender woman Whose soul speaks of beauty And yet her heart, so close to pain Almost breaks with sadness For those who suffer around us In poverty and in distress She fights injustice And strives for their happiness.
O dear old Sinterklaas Give some wise advice You know that life every day Consists of many small things. So that in the house of every woman Belongs a needle and scissors To cherish a hellish business And unrest is danger. For order is the strong pillar Of the house and of the state It is the solid foundation On which the building stands
And he who does not love order And be it a high spirit He plunges his home into misfortune But yet himself the most He who wants to mirror himself in others, Let him take the clock [beklent] A person who listens, he is strong He goes forward like two O great bishop of yore O best Sinterklaas Of all saints on earth You are the boss after all December 1928
If my old man's insight does not deceive me, Then I see this in the future: In your upcoming household Taste takes a place alongside simplicity. Your husband praises very Spartan customs; You both are drawn to patriarchal Sweden. If the old does not stand at the front with you, It can go together with modern taste. A bowl of Nordic industry Will perhaps be in harmony With what in your upcoming living room Awakens the visitor to solemn attention. Saint Nicholas 1928
It is quiet in the room upstairs Dik is pondering, Jan stares with a tight face At the ceiling with staring eyes, Those integrals are not easy. Dik mumbles something about 'earth rotation,' Jan whispers tenderly 'Delta y,' Then it is quiet again; a vegetable cart Passes by honking loudly. They do not hear it; a heavy wagon From Gent and Loos drives thundering past, A merchant shouts, a motor thunders, They do not hear it, they toil on.
There suddenly, see Dikkie pricks up his ears, Jan immediately puts down the fountain pen Glorified they look into each other's eyes: 'There you have one hundred sixteen again.' 'Yes, do you hear, he's dragging a car,' 'Yes, yes, that's one hundred nineteen,' 'Such a beautiful car with such a cage,' 'It's really not to look at.'
And suddenly the ice is broken, They chatter together a hundred to the dozen, 'I rode yesterday with such an A.E.G.-let, Those things are no good at all, They ride terribly, no, then you must go to Dak-na with eight hundred eight, That's a difference; it almost flies With fourteen thousand horsepower.' 'Say will you already be in line twenty-one? As poorly as that is regulated, I would certainly get annoyed if he didn't have such a fine golden-yellow sign.'
Cosily they spend an hour like that, Then Jan calls out: 'Well, I'll stop for a bit, I'm going back to my formulas quickly, Oh dear, what a mess I have there. How did I get so far again? Where does that rotten div. a. comes from? Because of that talking in my brain, Now everything has gone haywire.' 'I'll start over!' manfully he grabs His own work, with a firm hand, And twenty sheets no lie Disappear into the wastebasket.
This Jan here is the useful piece of furniture, Make sure you keep it for a long time Then you can also use it well When you are in your own little house. Now Dik gets angry: 'Say listen friend, That gentleman is also mine, I still have three bills here That are almost going with more.' Saint heard that and thought: 'Wait a minute Now I know a fine gift. Jan gets his own wastebasket Then Dik won't be so annoyed.'
Saturdays at seven o'clock Janneman is already upset; And, whether it's night again or bleak, He builds a giant fire. In the afternoon with great haste Tine comes to her in-laws. She braves the hellfire Of the citadel with courage. She goes (it seems almost exaggerated) Sitting by the stove shivering. She can live at temperatures To which a cat can only aspire.
Thus the warmth is enjoyed By the shivering fools. Thus they sit locked up, The party and spouses. The worst is that from their own They only realize it then, When a real danger starts to threaten: They have to gasp for oxygen.
A thermometer was bought And this poem was wrought with it; And Tine is requested Not to be too afraid of drafts. Saint now had a conversation with Pete About the mentioned defect; He advises Jan (Saint is not crazy either): Hang it in a warm place. Pete thinks she's onto that joke, He makes a higher scale for it; Thus leads Tine astray: The thing runs twenty degrees ahead! Saint Nicholas 1928
Last summer in Gelderland Along the lovely Veluwe edge I saw a human couple cycling She with blonde, he dark hair. Peculiarly enough she rode Past my hiding place a bit far ahead 'k Saw a distance of half a horse Always carefully maintained by her. Is he perhaps her lackey that he May not be near her side? Or is she fleeing that stranger Who follows her wherever she went? Can she hardly conceal, that Such a day starts to bore her? That she would rather see in Arnhem, What was behind the windows of the shops? Then I came up with this idea Why she rode at that distance Well simply that she surely found That it looked a lot neater that way. p.t.o.
Finally I found out That it was hunger that drove her so She hadn't eaten in eight hours Because he hadn't known a baker! I felt immediately that that cannot be That child will get a fine husband! As a reserve for the future I have prepared something for you herewith. St Nicholas 1928.
Oh miss what have I done to you, That you left me standing stone-cold? I had just heard that you liked me And that you had been looking for days For someone like me, everywhere in Leiden. But however you looked, you saw nothing. But here in The Hague you found me Your sister-in-law had sent me, you see. At first you were so happy, (or did you pretend?) And I thought, now I'm going with her, what luck! But the days passed, they lasted so long, And in my dark corner I became very afraid! Then one day I was picked up And I thought: ha, now Tine has come! Now I'm going with her to the Leiden land, But alas I ended up in another hand! After they had mistreated me terribly They walked with me to the basket. There I got a place among the gifts With which they want to remember you today.
FOR (Hereafter from) TINE Fragile

annexCount

10