extracted text

DR J. TINBERGEN

DEN HAAG, 30 -Junl 1954
Sljzenlaan k^

Be Heer Dr E.H.F» v.d, Lely,
Poortlaan 9>
Wassenaar

Zeer geachte Heer v.d. Lely,
üw nieuwe ontwerp van 1i+ Juli ontving ik op de dag
dat ik met vacantie ging, waardoor de beantwoording 10 dagen
vertraagd werd. Daarna had ik toch wel enkele dagen nodig om het
te lezen en te verwerken, en ik moet tot mijn spijt zeggen
dat ik de opbouw, in het bijzonder van de eerste helft, toch
nog te wenig systematisch vind. Op tal van punten heeft tien
het gevoel dat het stuk ontstaan is door het aan elkaar voegen
van losse onderdelen en dat daardoor dezelfde kwestie bij
herhaling wordt aangesneden, waardoor er geen voldoende lijn
in het betoog ligt. Zelfs de volgorde van de paragrafen, zoals
deze uit de titels blijkt, vertoont enigermate ditzelfde gebrek.
Ik weet dat het moeilijk is en het zal ook nooit geheel te
vennijden zijn, maar verschillende leden onzer Cor.anissie kerjiende
weet ik zeker dat ook zij hierover zullen vallen. Ik zou
daarom nog eens de omgekeerde weg willen bewandelen, namelijk
dat ik een schetr. ontwerp en dat U er op toeaiot dat de inhoud
der titels juist is. De schets van het ontwerp doe ik U hierbij
met Uw eigen ontwerp toekomen, in de hoop dat U zo vrierulelijk
wilt zijn,uitgaande van het eerste de vele nuttige onderdelen
van het tweede in juistere volgorde te zetten. Voornamelijk
om mijn oordeel te adstrueren heb ik in het begin van üw stuk
critische opmerkingen gemaalct. Ik heb dat echter verderop achterwege gelaten; het doet er ook niet veel toe, als U maar niet de
indruk hebt dat ik spijkers op laag water zoek.
Als geheel moet het stuk ook v/el iets korter zijn
dan üw tegenwoordige ontwerp en die verkorting moet vooral gezocht worden in het begin. Dit is althans mijn oordeel. Ik
v/eet natuurlijk niet hoe de CcHnmissie er over denkt. Indien ü
moed hebt deze verdere poging te wagen, ben ik IJ zeer verplicht,
ü kunt er zeker van zijn dat ik geen ander doel nastreef dan deze
zaak zo goed mogelijk te behartigen.
Ik dank ü vriendelijk voor üw brief van 22 dezer met
tltelopgave.
Met vriendelijke groeten.

Ontwerp verslag van de Cc^miissle u i t de VT^
t o t bestudering van het Plan Pleanan
1» Opdracht en handelingen van de Cörrsttlgsii^
Op de . . * . • werd door het Hoofdoes timr van de VIRO men
ooïsnlösie i n g e s t e l d met de opdracht een r a p p o r t u i t t e 'brengen
over het plan van Dr Plesman t o t i n t e r n a t i o n a l e aaiienwerkingt
hetwelk door z i j n auteiar san h e t Koofdlsestuur van de VÏSO waa
Voorgelegd* De sarrienstelllng van de Ccssmissie wa© a l a volgtj
• ••»« « De Gorrxaissie heeft . • • • keer vergaderd en M e d t h i e r t J i j
liaar rapport aan.
2 . Achter^<s:rand van het Plan Plean-an.
Het Plan Plesman i s klaar"blijkell3k inijegevmi door de
meer en meer d u i d e l i j k %'ordende u r g e n t i e van International©
a e t i v i t e i t o^ het gebied der economisch© ontvdltkeliisg. Be 'mtl a n g r i j k e krachten welke d i t vi-aagstuk zo "orgent maken, kwmigcn
i n het k o r t a l s volgt wordcm sanengevat.
Br "bestaat s e d e r t geniime t i j d een di%'ergentie i n d©
onttïilïkeliEg van het levensniveau tussen de rijker© en de
amiere landen, w-elke de tendentie heeft s t e r k e r t e voorden. Daartegenover tvorden de I n t e r n a t i o n a l e oontP-^ten s t e e d s geringer
vooral door het toenemende verkeer en eveneens door de politiek©
propaganda d t e met name ultgftat van de ocstriunietisch georganiseerde landsn, In l e d e r geval worden de vollten der onderontwikkelde landen sioh raeer en meer bevmst van de t e g e n s t e l l i n g e n .
Het lisrordt onder desltundigen thans vel aj.gemeen aanvaard dat d©
enige wijs© ^jstarop in d i t dringende vraagstuk "kan w>Tdem voorslen nelegen i a In ontwikkel inga investeringen d i e i n t e r j i a t l o naal gefinancierd worden. i>e deslcundigen s t o l l e n ook dat h e t
terapo waarin t o t dusverre i n de a e r i c h t i n g wordt gewerkt t e
gering i a . Het plan van Dr Plesaitan v/il een "bijdrage s i j n t o t het
opvoeren van d i t tempo. Het zoekt de oplossing int
1» het oreSren van een lichaarn met een seker© autoncaênlei
2 . het scheppen van g a r a n t i e s ox?dat de a o t i v i t e i t e n
van d i t lichaam met gx'otere c o n t i n u ï t e i t kunneii
worden gevoerdi
3 . een vorm van o r g a n i s a t i e waarvan h i j a l s zeltmmmi
meende dat z i j de voorkeur verdiende boven de
i n p o l i t i e k e sfeer g e b r u i k e l i j k e voniien van
samenwerking.

-2-

3. Het Plan Plesnian
Hier zou overeenkomsof^ pag, k van het thans voor ons
liggende conoept in het kort de inhoud van het Plan Plesman
kuimen woi'den weergegeven. De indeling in ad 1 en ad 2 lijkt mij
minder ainvoli het i)Uïit ad 2 is niet een onderdeel van het Plan
Plesman, maar een feit dat reeds de basis vormt voor T/elke
activiteit ook t,b,v« de ontwikkeling. Volstaan sou daar<an
kunrien worden met wat onder ad 1 is medegedeeld, wellicht op
een enkel punt aangevuld,
k» De wenselijkheid van grotere activiteit en noodzakelijke
oriranen op internationaal terrein
De Commissie deelt het inlicht van Dr Plesraan door hem
als \5.1tgangspunt gekozen voor ïjijn plan, dat het zeer wenselijk
is dat het ontwikkelingsproces geïntensiveerd wordt, alsmede
het inzicht dat de hes taande Internationale organen in d5.t
opsicht onvoldoende aijn geëquipeerd. Bij het hespreken
van de aanwezige en van de gewenste organen is het nuttig te
onderscheiden tussen 3 elementen van de v/erksaamheden, t.w, a,
het "bijeenbrengen van de financiële middelen, b, de besteding
daarvan, en c. de uitvoering van de ontwikl^elin^swerken.
De Commissie v/il stellen dat het vanzelfsprekend is, dat de
laatste functie verdeeld is over een groot aantal organen in
vele landen en in vele bedrijfstakken en diensten. Zij meent aan
de andere kant dat hst voornaamste knelpunt inderdaad op het
financiële terrein ligt,ook al zijn er plaatselijk en tijdelijk
vaak andere knelpunten. Mede in verband met de daarvoor noodzakelijk bedragen meent de Commissie dan ook dat de hierboven
onder a» genoemde functie op het ogenblik de meest urgente is,
waarbij uiteraard de onder b, genoemde functie eveneens zal
moeten worden uitgevoerd.
Wat nu het bijeenbrengen van de financiële middelen
betreft, hierm.ede zijn thans belast een aantal nationale
en imperiale instellingen, zoals de door de Verenigde Staten
verstrekte hulp, het Colombo Plan, datgene dat door Frankrijk
en België in hun eigen overzeese gebieden wordt gedaan, terwijl

-3-

daamaast de Technical Assistance Administration van de Verenigde
Naties en de Internationale Bank werkzaam zijn. Daarbij is het
budget van de Technical Assistance zeer "beperkt, terv/ijl de
Internationale Bank gebonden is aan haar statutaire verplichting
haar middelen te vinden op de vrije/markt, In verband met
een en ander is reeds geruime tijd gediscussieerd over de instelling van twee nieuwe internationale organen, t.w. het
SÜNPED and the International Finance Corporation. Tot op heden
zijn deze echter nog niet tot activiteit gekomen, voornamelijk
omdat de Verenigde Staten hun medewerking afhankelijk gesteld
hebben van een vermindering der militaire uitgaven.
Tegen de achtergrond van deze activiteiten heeft de
Conanissie getracht het Plan Plesrnan te beoordelen.
5» De in het Plan Plesrnan voorgestelde orA'anisatievorm
Ten aanzien van de in het Plan Plesrnan voorgestelde
organisatievorm heeft de Gormnissle overwegende bezwaren. Zij
is van mening dat in elke Instelling van internationaal of
supernationaal karakter, evenzeer als van nationaal karakter,
welke in belangrijke mate openbare middelen verbruikt en activiteiten heeft te ontwikkelen in het algeneen belang, parlementaire controle een condlto sine qua non is. Zij meent dan ook
dat niet te ontkomen is aan de noodzaak dat een Internationale
ontwlkkelingsraad verantwoording zou moeten afleggen van zijn
beleid voor een internationale vergadering van afgevaardigden en
ziet de afwezigheid van een dergelijke controle in het Plan
Plesrnan als een onoverkomelijk bezwaar.

Ontv/erp verslag van de Commissie uit de VIRO
tot bestudering van het Plan Plesman
1. Opdracht en handelingen van de CoïTgnissie
Op de ..... werd door het Hoofdbestuur van de VIRO een
commissie ingesteld met de opdracht een rapport uit te brengen
over het plan van Dr Plesman tot internationale samenwerking,
hetwelk door zijn autetjr aan het Hoofdbestuur van de VIEO was
voorgelegd. De samenstelling van de Commissie was als volgt:
De Commissie heeft .... keer vergaderd en biedt hierbij
haar rapport aan,
2. Achtergrond van het Plan Plesman
Het Plan Plesman is klaarblijkelijk ingegeven door de
meer en meer duidelijk wordende Tirgentie van internationale
activiteit op het gebied der economische ontwilckeling. De belangrijke krachten welke dit vraagstiik zo urgent maken, kunnen
in het kort als volgt worden samengevat.
Er bestaat sedert geruime tijd een divergentie in de
ontwikkeling van het levensniveau tussen de rijkere en de
armere landen, welke de tendentie heeft sterker te worden. Daartegenover worden de internationale contr isten steeds geringer
vooral door het toenemende verkeer en eveneens door de jwlitieke
propaganda die met name uitgdat van de communistisch georganiseerde landen. In ieder geval worden de volken der onderontwikkelde landen zich meer en meer bewust van de tegenstellingen.
Het wordt onder deskundigen thans wel algemeen aanvaard dat de
enige wijze waarop in dit dringende vraagstuk kan worden voorzien gelegen is in ontwikkelingsinvesteringen die internationaal gefinancierd worden. De deskundigen stellen ook dat het
tempo waarin tot dusverre in deze richting wordt gewerkt te
gering is. Het plan van Dr Plesman wil een bijdrage zijn tot het
opvoeren van dit tempo. Het zoekt de oplossing in:
1• het creëren van een lichaam met een zekere autonomie;
2, het scheppen van garanties opdat de activiteiten
van dit lichaam met grotere continuïteit kunnen
worden gevoerd;
3« een vorm van organisatie waarvan hij als zakenman
meende dat zij de voorkeur verdiende boven de
in politieke sfeer gebruikelijke vormen van
samenwerking.

i

^ ^ ^

-2-

3« Het Ilan Plearian
Hier sou overeenkomei pag, k van het Uiane voor on«
liggende oonoept in het kort de inhoud van het Plan Pleanian
kannen warden weergegeven. De indeling in ad 1 en ad 2 lijkt mij
minder ainvol; het punt ad 2 ia idet een onderdeel van het Plan
Pleaman, maar een feit dot reeds de hasis vormt voor vvelke
activiteit ook t.h.v* de ontwikkeling, Volataan 25ou daarom
!cunnen worden mot wat onder ad 1 is medegedeeld, wellioht op
een enkel punt aangevuld,
hé De weneeli.1kheid van ,^otex*e activiteit en noodaalceli.lke
orj-^anen op internatioi^jal terx^ei.^
De Coiisniaaie deelt het in^vLoht van Dr PleaBtai» door hem
als uitgangspunt gekozen voor aljn plan, dat het aeer wenselijk
is dat het ontwikkelingeprooee ceïntenaiveerd wordt, alemede
het inzicht dat de bestaande internationale organen in dit
opalcht onvoldoende aijn ge8q.uipe©rd# 3ij het 'aespreken
van de aanwezige en van de gewenste organen la het nuttig te
onderscheiden tussen 3 elementen v^n de werksaainheden, t,w, a.
het hl jeenhrengen van de financiële middelen, b, de bestediïïg
daarvan, on o. de uitvoering van de ontwikkelingswerken.
Be Conmissle wil stellen dat het vanzelfsprekend la, dat de
laatste functie verdeeld is over een groot aantal organen in
vele landen en in vele bedrijfstakken en diensten. 21 j meent aan
de andere kant dat hetvoor^naamste knelpunt Inderdaad op het
financlSle terrein ligt,ook al zijn er plaatselijk en tijdeUjk
vaak ander© knelpunten» Mede in verband raet de daftx*voor noodaakeli jk bedregen meent de Cocxnlsale dan oc^ dat de hierboven
onder a« genoemde functie op het ogenblik de Eseest urgente is,
iraarbij uiteraard de onder b. genoegde functie evoaeans zal
moeten worden uitgevoerd.
Wat nu het bijeenbrengen van de financiële middelen
betreft, hiermede zijn thans belast een aantal nationale
en imperiale instellingen, zoals de door de Verenigde Staten
verstrekte hiap, het Colombo Plan, datgene dat door Frarifcrijk
en BelgiS in hun eigen overzeese gebied4m wordt gedaan» terwijl

-3-

daarnaast de Technical Assistance AdminlGtï^tioa van de Verenigde
Naties en de I n t e r n a t i o n a l e Banïc werk^^mn zlin* :Oaaï'M^ i s h e t
•budget van de '^eclmical Aseistance ^eer aeperik-t» tei'^rlSl de
I n t e r n a t i o n a l e Batik. ge"böMen i& asm ïi^or+êtatutaire v e r p l i c h t i n g
hear irdddelen t© vinden op de v r i j e / h a r k t » I n verband met
een en andex» l a reeds geruime t i ^ d gediscussieerd over» êe lueBt0llixiB vaxi twee nieuwe iritei'nationale organen, t»w» het
StriTi:?SD and the I n t e r n a t i o n a l FirnAïice Corporation» Tot Cfp hed«a
3l3n desse e c h t e r nog n i e t t o t a c t i v i t e i t gekomen, voornar/ieli jk
CHiidat de Verenigde Staten hun medewerking a l l i a ï & e l i ^ t-cateld
luBöoen van een veriniindering dex' militaii*e uitgaven*
'Segen de achtergrond van deae a c t i v i t e i t e n heeft cUI
Consaisaie g e t r a c h t het Plan Plesaan t e beoordelesa»
5- Be iïjf het Plan Pleaman voorp;eetelde or^^an^^^tievorBi
Ter. aanzien van de i n het Plsn Plesrian voorgesteld©
organisatievorro. heeft de Cotranlssie overwegende beaswareeo» 213
i s vnn mening dat i n elke i n s t e l l i n g van I n t e r n a t i o n a a l at
supernationaal karakter, evenzeer a l s van natio^iaal k a r a k t e r ,
welke i n b e l a n g r i j k e mate openbare middelen ver"bniikt en a c t i v i t e i t e n heeft t e ontwikkelen i n h e t algaiieen "belaa^ig, paï»leraent a i r e c o n t r o l e een conditio sine qua non ! » • Zti meent dan ook
dat n i e t t e ontkomen i s aan de noodzaak dat een i n t e r n a t i o n a l e
ontwlkkellngaraad verantwoording zou moeten afleggen van s i j n
b e l e i d voor een i n t e r n a t i o n a l e vergadering van afgevaardigden en
z i e t de afwealgheid van een (fergelijke c o n t r o l e i n h e t Plan
Plebaan a l s een onoverkomelljke"be25«aar.

^ .

Hoe kan het doel dat Dr Plesman nastreefde, het
'best worden verwezenlijkt ?
(Aansluiting bij bestaande bestrevingen)
Het VQornaaiiiste k n e l p u n t ; "bereidlieid d e r ontwikicelde
landen
(kan heel kort zijn)
Voorlichting en researcli
(Uw par,9)
Kan de Nederlandse ve^rlnR
ten deze iets doen ?
Dit worde zorgvuldig overwogen.
Zij zou in elke geval het Dr Plesman-fonde een suTssidie
kiinnen geven.
Gonolusies