extracted text

. TIK3EHGEK

DSH HAAG, 3 Februari 1950
Sijzenlaan ^-1

Aan de iaer Dr M.W.H o 1 t r o p,
President van W^
Nederlandse Bank, N.V.
Rokin 6,
Amsterdam.

Amice,
Voor je brief van 30 Januari jl., betreffende de
nota's "Betalingsbalanspolitiek", enz,, ben ik je geer
dankbaar.
Zoals ik je al even zeide, is er inmiddels op verzoek van Ministv-^r Van den Brink en in samenwerking rnet de
heer Van Traa een nieuwe versie van de nota "Betalingsbalanspolitlek" geschreven, die naar ik hoop in verschillende opzichten duidelijker is. Daarnaast schrijf^k een
zuiver wetenschappelijk stuk met de volledige verantwoording.
Een moeilijkheid bij het weergeven van bepaalde economische analyses blijft, dat voor een verbale weergave
vrijwel ongeschikt zijn al die gevallen, ?/aarin enige
grootheden elkaar simultaan beïnvloeden. Slechts vmnneer
toevallig het verbané z6 ligt, dat grootheid 1' onafhankelijk kan worden vastgesteld, daaruit grootheid 2 volgt,
hieruit grootheid 3» en zo vervolgens, kan met een gewone redenering een streng bewijs worden gegeven. In de
nieuwe versie van mijn nota is dit laatste toegepast op
een der (meest belangrijke) gevallen, maar voor de andere
is het niet mogelijk.
Ik volg thans je brief op de voet en begin onderaan
blz. 1 van de brief, sub II laatste zinsnede;
Deze opmerking is gebaseerd op de waarneming van
het gedrag der prijzen in de v66i?-oorlogse periode
(vgl."De Nederlandse Conjunctuur", November 1939) en
representeert dus een empirische bepaling van de aanbod-elasticiteit, die op ^ is gesteld. In tabel 6
is deze coefficient niet opgenomen, omdat hij in alle
modellen gelijk is genomen, daar zijn betekenis voor
de uitkomsten der berekeningen niet zeer groot bleek
te zijn. Deze betekenis zou groot v/orden. Indien wij'
wederom in een duidelijke inflatoire beweging kwamen.

t4* aBBli

»€T o 1 i I C H.l.M na l e s i eb nsA
nBv d^nsblaei*!
*Y.ii
(d

fllj^ofl

.fflBbl9d-3ffiA

,e9lmA
jflellen^sd , . I t ïiBuati\ 0£ aav l e l i d e t lOcV
e^SiSe t"^&liïlQqBaBlB<S&-^ni.lBJ '~"
- l e v q*: " btmnï i e a l ,9b.t3S nave I e e t 5^'-^
-•&b &Qm
'ïneoiBa a l ao alniiS neb HBV isd-sl.™-. .i..3v afeos
-agjtii
Bd^on eb nsv s l a i e v miueta nee s s i T na? leeri
- I l f i o s i s v iix qoorf a l iBBn alfc jneveirioaea ":jl9l;tlIoqsnj8lBd
r < r. ft^s'^f ?-ii^ p d^aBBmBBÖ . a l •i9>itllebli/b nerf^fiolsqo e b n s l
j e l l o v Sb i&iR IIUSB ^ItidaqBdöBaei&vr
nevlüs
*^alb
övj

'ilüxï-tev nes loov ;tsfe , J i t l I d stezzlBaB ^rioalKroa
_ üliBBw ^nsIlBve^ stb IÉ alls, cfr-iirfoasano Iew(,liv
Hido&lQ .nebeoIvGJtöd nsB^Iütnla iBBslIe nsberi^coïs
' l e v i&d i^tLlBVBoi
't blerid-ooig d"öb e J g l I
.c\i:.. :^ ^lertfooig i'lüiBBb <blö.-t'
-v flebnow ns3l iiJt-I^IssJ
-9§ nee ism n&i ^eaesXovtev
,£ blerld-oo'ï^ ^flürtelri
9i& n l . 0
3 fiebiow e^lwad
n e s gni
'ji encw
qo j-Sfigö^sv.,.. ac^3;tBBl :Mb a l .BV^
«^-jftbrif? eb 100V iBsm ^nellBvag (©iltiignBled ^aeear) i&b aae
.jltlleaoffl ;t9la i^^aii al
neBiFibno .nl§«d n.B d'eov eb qo '}^s^-^-^MIBm0:::_'g£ov ^1
•
l i s e^aJBBl I I dijs ( l e i T d &fe nsv f ..tld
anlffiBfii'
b qo bieeeBdeg a l ji/^sliamqo eseO
efcoiieq e a a o I i o o - g è S v eb n l nesul'tq i&b ^gBibs^ i&ïi
''"• i^£9t ledmevoM f'^*iiSijionultt.od eabnBliebeïI e a " . I s v )
5 eb nfiv :è'^^^'i^^
erioalilqrae nee &ub
StsQiaffü^tq&i
è l9dB:t flI .blecfaea a l ^ qo slb
'.:ïlQiloï:fr
od
-'''•• "fl t-tri *®bByo ,n9fflOflegqo ef ^^ r'aMoll'iSoo
'^
alnejJe^ed n t l s iBBb JHSP
il jitlleg x
^0013 X-&BS tsXa nesï:
ÖU Tieb nedfamoiiiiü eb
'^^ni (HebTOw d^ooig ÜO_ .x^fiofed^ed . J | | ^ ..flil^
,njfllsewed e i l o d e l l n l eittlIeblöÊf ffli^é^vM^^i^^

2,

Bladzijde 2 van je brief:
h^t gestelde sub III.
De opmerking is juist, maar ik meen dat de door
mij gekozen definitie van de marginale oppottingsquote de meest doelmatige is. Verduidelijking is natuurlijk mogelijk. Ik geef toe dat de afroming door de
overheid op grond van de nominale inkomens geschiedt.
Waar ik juist de oppottlngsquote zo sterk heb gevarieerd, zonder dat dit in het algemeen mijn conclusies
veel heeft beïnvloed, vrees ik geen consequenties hiervan, doch geef gaarne toe dat verfijningen mogelijk
zijn. Zelf voel ik ook sterk de noodzaak om ten aanzien van deze samenhang tussen nationale inkomen en
nationale uitgaven onderscheid te maken tussen effecten op korte en op lange termijn.
Ten aanzien van het midder^ van pagina 2 van je brief
geldt mijn algemene opmerking vooraf. Je hebt intussen
volkomen juist ingezien, dat de berekeningen streven
naar uitvoercljfers, die k% hoger liggen dan de invoercijfers. Dat in tebel £ bij Model h het verschil slechts
3/È is, is toe te schrijven aan een afrondings-onnauwkeurigheid.
Bladzijde 3 en ^ van je brief:
Tot nog fcèe is niet gebleken, dat men fixe coëfficiënten zou kunnen vervangen door variabele, gewoonlijk
omdat onvoldoende bekend is omtrent de wijze waarop
deze coëfficiënten variëren, terv/ijl tegelijkertijd
bleek, dat men met vaste coëfficiënten de werkelijkheid
goed benadert, totdat men dicht bij de toestand van
\olle bezetting is. Waarschijnlijk komt het hierdoor
dat het moment van volle bezetting in verschillende
bedrijfstakken niet samenvalt. Eet spreekt echter wel
vanzelf, Cat dé formules slechts geldig zijn totdat bij
een groot aantal bedrijven de volle bezetting is bereikt. Vandaar dan ook dat inderdaad sommige der berekende toestanden fictief en irreëel zijn. Zulks geldt
niet van de toestand die ik uiteindelijk aanbeveel,
terwijl mijn verwerping van de andere,voorzover ik kan
zien, niet wordt beïnvloed door het feit dat zij ten
dele irreëel zijn. Men kan nl. van hen zeggen dat binnen
het gebied dat practisch in aanmerking komt, een bevredigende oplossing van het betalingsbalansvraagstuk niet
te vinden is. Ik bedoel bv. "indien men de betalings-

ï l e l i c f 9t, nsv S sbUs&BiS
loob Qb iBb iiQ&m jJl issm ^Sstul, BÏ 3al>!ieisqo QQ.
-aanld-J-oqqo alBnla-ïBai eb aBV e l ^ l n l l s b nssojiss f • -lüif^tsn s i Siï-tJ^C-tlefc-ttjfc'XsV . s i ssid-sralsob itassm sb e.= .
eb toob sfilnrotls sb d-fib eoi I S S B >-I .3{ti:l9SOfn j i t i i
, .*f)9lrio89S ansfflojial slsnlmon eb nsv bnoig qo bl9rii9vo
-IriBves dBd 3ii9j2 o-r? atojjpagnJt^j-üqqo sb i^tul
lit IBSW
ssl-siiXonoo ntim rI s iarf n l d-lb tBb tebnos. , b i e 9
-"•'''tfl 89i:;tn9i/p98noD .^r^.-a >{1 e e e i v jb9oIvfll9cf d-lasri l99v
>^til9So«^ nsgnlntllisv J-sb eod- s-flisea l99§ rioob ,nBv
n&cf mo ifBssboon 9b aiie^a 3(00 all l 9 o v l l 9 S *fltls
fl90ïo>[nl slBnot&Bn nseexicJ' sflsrin«ïfi8''9S9b nev n9Jts
- o s l l ö neasüJ- najiflat 9j- blsrioaigbno aBVB'g:ilu elBaoï^&a
mtiltm'iQü sgiiBl qo ne 9iio:É qo aei
l ö l i d ©t flfiv S Bnï:èBq nBv flgbb-tm ;t9ri ABV n g l s n a s n9T
n93':ü;tnl ;fd9rf &Z . I s i o o v sn±??'i9CTqo ansmsglB ntim fble:^
" '^id-a ne8flln93i[9'i9cf 9b ;fBb ^ n s i s s g n l i^sli/t n9mo?f ••-"
• ©b nBb xï9s§ll Tssorf ^+^ 9l:b j a i s l t i o i e o v ^ i i j 'i
ajrloeia Ilrfoaiov vtgif £ l9boM ^icf £ löct»'* ai cfsQ .8i9'l(;-tï>

.bl9risli
: l 9 l i d ét

- • ^ ne £ g b ^ l s b s i a

) Qxtl amt :ïBb ^a9>l9lef9§ cj-9ln a i eêé %oa &oT
•'•
"-rodeiicv loüb nsgnavigv nr —; -' • - n9d'fi§lo
i'.V sb ;txi9id-jïïo a l bn9>(9cf r
-no isbrnc
^tis^et
llhfisi
.aeiêt'iav
as&nëioïVïêoo
9S9b
.1.vi^-ii,ixtv. iww 9b fl9;tn§loil'ieoo ed^asv teni aam cfsb (^fsslcf
ABV brts&89oi eb (.icf d^ifolb xism ;tsb;tod- (iJiebBnacf bsog
-ioob'i9ixi Sen. ctciosi jfcilnó-trfosifiBW . e l snictcTessd elLor
r[lrfo8i9v n l 8nid-d^9S9cf elXov nev &n&mom isd &Bt
AoQ c^2[99•Iqa d-9H ,i^XBva9inB8 Sfiïa n9j(?{s;t8lj;i'rb9d
t i a d-BbJo^ alls ^ïble:^ adrfogie aeliicnol éb iB^ «IXösnev
•^ Snioct-9secf aXXov st a9vl,lib&d iB&asB *ooi3 nse
i) ©aiaimoa bBBbiebnl ctsfc jJoo .asb rBBbn&V ,^-flt&i
ctb.ug aiIXiiS . n t l s X 9 § 9 T I 1 n9 l 9 l i o l l n9bns#89od^ sbaesf
^9V9Cfn6B >ltlX9bnl9d^l.iJ lil slfa bj^Bctaoo;}- 9b
aBvjïBta
i •i9Vosioov<9'i9bflB 9b nsv gnlq^airiev n^lw Xtlwis:}ns^t t i s *Bb ctlgl :f9rf 100b b9oXvnlii| f^^
;t9ln <fleis
n e n n i d ;fsb
fl9§s9S
'
v .Xn nB3i' noM ,'ttt-fs X s o g i i l sXeb
-i^'ïvscr n99 ,cfBio?( ,.,
jmnBB n l rioax^^siq Jab bslcfös itöil
' 3lij;tas8B'iV8fl£XBd'a3aiXB;t9cf
iQdl^^i00MismM^'^iÊ^^f^0b
-•n/fiMi-l'-' •^'') nsEï n e l b n i " .vcf XaöBiöf'sJI . a l h9briiv 9^

3.

balans slechts door loonsverlaging alleen in evenwicht wenst te brengen, is er binnen het practi^ch
daartoe in aanmerking komende interval van de loonsverlagingen geen toestand te vinden, die inderdaad
het evenwicht in de betalingsbalans herstelt."
Tabel ^
Het is juist dat de winststijgingen bij de uitvoer veel groter zullen zijn dan elders. De marginale
oppottingsquote kan dus wellicht voor deze bijzondere
bedrijfstakken groter zijn dan elders. De werkelijk
optredende marginale oppottingsquote voor het gehele
nationale Inkomen kan daardoor een soort gewogen gemiddelde werden, dat anders ligt dan wanneer alle
inkomens min of meer gelijkmatig waren gestegen. Hierop is echter eveneens van toepassing mijn opmerking,
dat in de verschillende modellen sterk uiteenlopende
waarden van deze marginale oppottingsquote zijn aangenomen, doch is het eindresultaat in het bijzonder
voor de meest belangrijke gevallen slechts weinig daarvan afhankelijk.
Ook de opmerking dat de prijzen van de exportgoedei'en feller reageren dan de andere, is juist. Ten
aanzien van de reactie der prijzen en van de reactie
der export op de prijzen zijn echter eveneens alternatieve veronderstellingen aangenomen, die binnen een vrij
wijde speelruimte liggen, Ean en ander tèergeraoetkoming
aan bezwaren, als door jou hier genoemd. Dit wil intussen niet zeggen, dat nader onderzoek hier niet gewenst zou zijn en wij zijn in feite ook al bezig geweest mat een detailonderzoek naar het reageren van d«
exportprijzen. Hot lijkt mij in het algemeen gesproken
ook gewenst nog enkele nadere detailonderzoekingen vast
te knopen aan een onderzoek als het onderhavige, opdat
het als hat ware rondom nog wordt verankerd. Het onderhavige rapport mag in zekere zin worden beschouwd als
een eerste banadaring.
Gaarne dank ik je nog voor de moeite, die je hebt willen
nemen, terwijl ik zeker zal profiteren van de voorstellen tot
verduidelijking, die je hebt genomen.
Met vriendelijke groeten

't

-asve al n.9QlJ.'' ]r-Ii9V3nooI loob s:f)io&lz aaelfid
rioalJ'OBiq i&ii .
I ie zï ,n9§nöid ei :taxiöv/ idoiw
- a n o J l öb aev l&vi&Jal sbaemoA sril-^iswnBS al ao&iBab
bBBbiabal &tb j n a b n l v si bns;.t39o;t noes H P " •••" I i a v
"•ilsitaiGil BnslBda^nilB&od
eb n.! idol
iBti

-d-iü eb ti<ï nögnla^ljsd'anlw eb isb izlul
s i :t9H
«IgnlSifinr sQ . e i e b l s a s b n t i s n o i l u s 13^013 l e s v IQOV
©tebnos^ld 9Söb loov ;trfolIIew aub HBJI 9ioisgsi-gaiiioqr[0
3ltll9>J'i9w 90 . a i e o l e nsb n t l s leJ-oig ne3l:jiBJalj;iibed
c-»Iöffei: ' loov Bioup?.:^aïiioqqo
DlBnlsism ebnsbei^qo
"öS JR „
* i"ïoo3 1199 loobiBBb uBji a9mo3ini a l s n o L t s n
9llfi iBsnxïBv/ HBb d'glX a i e b n s j^fib ^aebiow sblebblin
-leJtH .n©S9C?-89§ nsisw gij'3mi((,-tl93 'IOBW 'lo nier arisnioifnl
tSai3{i9fl!qo ntffli snia3nqeo^. HBV 8n89n9V9 led-iloö a l qo
t isqoInGGcflij jj-iad-a n0ll9boin ebaBlLïdoetev
sb al isb
i(,J:s ©d-oüp3§iild-cfoqqo edanlaiBm ssob HBV nefciöBW
..ralïJ. 7tf>ri 111 J-BBd-I/jasibnis Jari e l doQt inemoneg
-iBBb 8lnl9w aj-rfoöla aallBvs^
93i£,l'isnÊl9d ^899in eb l o o v
.•>{{,llejfaBrilr'

^•

« s o g ^ i o q x s 9b nsv n e s ^ l i q 9b d'Bb gnlsiigmqo 9b 2I0O
nöT . i a l ü t 8l ^QiabuB 9b aBb n9i93391 iBLIel na'xsb
BtioBBi 9b xisv xiG n g s t l i q 19& e l i o a e i 9b nev n9lsfiBa
•9Jt^8flaed-Is 8n99n9V9 iBidoe alts n © s t l i q 9b qo d"ioqx9 19b
lltv n99 ngnnld 9lb jnefflOiieanBB a8snlIl9d'8i9bno'i9V ©v
;(»rï:.-r<v'„'jeom9S'ï«ét isbas n© neS , i ï e s 3 l i g^tmijjilssqe Gbtl'w
• Xiw iid ,bffl9oa9§ lelrf üoL 'loob els fn9TSwsed OBB
-b-^ ^•9ln iBÏd 3l90Si9fono i g b s n ^fib ^nesaös i&in aQZQU&
«•»g § l s e d I s i o o gJ-lal n l n(;is t-lv? a& alts. uos. ;t8flsw
05 a.BV nei9§B8'i ied iBBa jisosiebnoXlBd-sb asQ iets is&&f(
>i©iq8©3 n9f
' ied al Itn ijllïl
ioE .ngs^liqd'icQXE.
.:„„-/ fl»snl2i905.-. ..._Il£d^9b ai&bBa 9X93in9 §on izaBVfe^g jfoo
*«feqo ,98lv£xln9bao ied SLB 3i9osi9bxio iic-9 fi6£ neqoral ©:!
asiGv j-biow son aobnoi 91CW Jerf a l s i&d
,„ ., aabiow n i s s i s j i s s ai SBE cfioqqsi aslvsii
.gniiobBnsd aiz-ieB nse
a ö l l l w ^d9ri öj, &ïb fQiisom &b loov gon ei, >'! ;lnsb
:iD
^o:? jaeXl9:taicov &b nsv ne-ig^tl'ïoiq XBS «lejlgs jli X(,l> - . ^amssa
,£i9ffion93 ided el etb ,3nl>ltll9blu&i9v
,n9ci-oo'ïÊ oj{G1J-^^^'"'"'^'^<'•'•'