extracted text

9 December 1950

De Heer J.J.Oltmans,
Tuteln Noltheniuslaan 23,
Apeldoorn,
Zeer geachte Heer Oltmans,
Het was de Heer v.d.Maden en rnij een groot genoegen met
Uw kring kennis te maken. Bijgaand zenden wij ü de zo goed mogelijk
gereconstrueerde tekst van onze betogen.
Hoogachtend,

O^^r lecfneoeG 9

. 3 n B m , t I 0 . t . t t©eH 9a
.n'föoblaqA

?if;i

>^S -•'cioi.:b-?*o^ o s

.1 & i *

f, .h? n

ftna.tr^Dr^.noH

HET NIJVEHHEIDSONDERWIJS VOOR JONGENS EN MEISJES, GEZIEN IN
HET LICHT VAN DE BEVOLKINGSAANWAS EN INDÜSl'RIALISATIE

De oorlog heeft Nederland voor ernstige economische problemen gesteld. Hij heeft enerzijds het proces van het onafhankelijk worden van Indonesië zodanig versneld, dat nu de band
met dit gebied zeer los is geworden, waardoor naar alle waar/*
schijnlijkheid minder inkomsten uit dit land zullen kunnen worden betrokken. Bovendien heeft hij geleid tot een sterke verarming van een onzer belangrijkste afneners en leveranciers, t.w.
Duitsland, terwijl hij tenslotte ons bezit aan kapitaalgoederen
aanzienlijk heeft verminderd. Dit alles heeft er toe bijgedragen
dat er een aanmerkelijk tekort is in de betalingsbalans.
Daarbij komt nog dat de bevolkingstoeneming van Nederland,
in vergelijking tot die van andere West-Europese landen, sterk
is. Er moet dus om verschillende redenen worden gezocht naar
nieuwe bestaansmogelijkheden voor ons volk. In verband met de
kleine oppervlakte is het niet waarschijnlijk dat deze zullen
kunnen worden gevonden in de landbouw. Ook de nieuwe inpolderingen zijn niet in staat een belangrijk aantal mensen op te nemen.
Men moet dan ook aanaemen dat het aantal personen in de landbouw
werkzaam ten hoogste ongeveer gelijk zal kunnen blijven.
Wat de mogelijkheden in de handel betreft moet worden
gerekend met de omstandigheid dat de wereldhandelswegen niet
meer zodanig langs ons land lopen, als vroeger het geval was.
Men denke aan de rechtstreekse handel tussen het Verre Oosten en
Amerika, die zich meer en meer ontwikkelt, terwijl in het algemeen ook Amerika meer en meer het centrum wordt van de wereldeconomie en de plaats van Europa in verschillende opzichten gaat
innemen. Uiteraard zullen wij moeten tonen wat wij kunnen, doch
ook hier liggen de mogelijkheden niet zo gunstig.
^ , ,,
De voornaamste mogelijkheid, die voor ons openstaat, is die
van de industrialisatie. Opdat echter een belangrijk aantal
mensen in de Industrie een bestaan zouden kunnen vinden, moet
aan een aantal voorwaarden voldaan zijn gelegen op het gebied
1) van scholing en vorming, 2) van de kapitaalvorming, en 3) van
de afzetmogelijkheden.
> ^ ^ 4.
Wat de scholing en vorming betreft zal het nodig zijn dat
ons volk, meer dan tot nu toe, technici oplevert van hoog tot laag,
dus daj er meer vaklieden, middelbare technici en ingenieurs
worden opgeleid.De betekenis van het nijverheidsonderwijs hierbij
Is duidelijk. Het zal daarbij overigens mede gaan om het opvoeden
van ons volk in het algemeen tot een grotere waardering van de
technische arbeid. Veel te veel nog bestaat de neiging bij ouders,
die hun kinderen willen laten vooruitkomen, het te zoeken in kantoorarbeid. Ten dele ligt d*t hieraan dat de man met het witte

rm

m V.^^ü^«i

lef
iBBn •
93J^e;Ts n e e &o:ï
vel n s s

>ii»^« ^
— '-

~~ , a « 6 t ó w © s 8 t s o l i s s s f>
foreiss

t-t^ ^"ï^ftf ^*J^
, ->. _ . ; ^

t..

._^ r

lovecf 9L
ii9bnB nsv Bib ,7oJ snist-^i^®Si'ï»v nï
'" ' •""'jaisv jno 8jjb d^eoei i S . 8 1

aoiJLffS ©SöD ;tsb s^t-t-tfltirfoaiBBW i-»lB ^erf e l »d':jfe.f
„ . --s.r — t. -, , t^. jjjj JJQQ .wüocfbnBl '•^ ~t n a b a o v » 3
iBd-nss •?'f,lT3flsIi
tsffts n l
ws^Odibfi.
n l nsnoaiscT 1
J « f J B D n;
« ?!oo n s b ;teojF nsfe
•:^2ll9W
.--VG-tlrf • ^'
w~- ^
i e l n n 9 s e w s l 9 b n f i r i b l » i 9 w s b 3-Br> bl9risJ:Dn6;J8mo sfc
' ~ v^isoTv S I B
•"
"" ano e g a s l
nsp-au* 191'
3;trfo9T ©b
-iieb nsfti
ff n l Itlwrtsd^ ,*l9>':^lw?no l e ö n n e i t e a s riols ©ID ,S3{li9rnA
'i&'A^ -.- -- . - Alq &
if»©f> ,fl©nxuiai t l w iem a©ao* ao^tsoR t^w ««Xi;»» b i s B i s ^ l ü .
ai>
•
• "
' ' ' U l s g o m ©b
*'
; >;oo
'jlfc
, BBjenc - ._ .
i
„ l l e g o m s;ta^
i B Ï n s s 3Jtli»nBX9d n©9 T:©#ifo© #«bqO , » l ; f B a l l 6 l i
»b n s v
„ . . . . „ . _ ., ..„:;s nBEbXcv
. cwioov I B J H B B _
nioviBBiïqB^'&b
«BV (S jsnlfiraov ne s n l l o r i o s n e v ( r
,aeb9ri>ltlI®80ffl;t©a:lB ©b
-^flon ct9f{ Ifis d-ls'ïctQcf •gnt'niov n© g n l I o r i o E »b ;tBW
\r ^ i e v 9 l q o iolnriosct ^eo^ tra ioi n e b idsin ,3iIov s a o
tS^^X io;t s«
lolnrfoe.t eiBdlebtlt^
^asbslI^lBv "isafu i©
'
-ib
. :^bï&ii'i9v^ltn ied asv zïne^leS^di
©a.blslsm^'?,
ow
rüo aBe% ©böm a n e g l i d v o t ^ c f i » * ^ J^J^s ;t©H .
b al
eitoig
'
^ri n l iiiCiT
. b l e d i s ©j
30^^86!.
en-'
s ©;t d-öri ^nemoiAiliinoov
a^^Bl neXXlw n e t s b n i j l oari etb
ikb t ^ l X eXeb n s T .Êl©<fieioo;J
d;7.tl'«.' ©il ;t9frr n£E eb &Qb asBisid

2.

boordje maatschappelijk meer waardering vindt fJ«J« ^^^„^^_*^®
overall. Van dit vooroordeel moeten wij ons ^o^^^f ^J^^P^^ ^"
wanneer diUlukt, zal ook daardoor de nelging ^^?^^^°^_?^iJf ^^^
nische vakken te wenden toenemen. Doch ook de belangstelling van
de arbeider zei? voor ^ t de werkstukken «^^^^^ ^^^^.J^f "^f
weleens worden verhoogd. In dat opzicht steken ^^ Amerikaanse
I^beidfrlLpaald gunltig af bij de Nederlandse; de goede niet
'' " \ f !SdSs??lalisatie zal daarnaast ^^^^^ «^^J/^f.^^'^
aan de kapitaalvorming, die overigens in de laatste tijd
ongeveer 20$^ van het Sitionale inkomen vormt, hetgeen niet
onbevredigend is. Ook de kwestie van het vinden van afzetgebieden

?svlrre fis eenvoudig. De cijfers in de In<^^f ^^^1^^^^«S°^%„
eenoend zijn zo goed mogelijk gebaseerd op wat men meent dat in
irkoS^nde jaren'aan hel buitenland kan ^%tf
JV^llfll^l^.^
dit Droaramma echter gerealiseerd worden, dan zal het teraege
n o d i g z i j n a t de Nedfrlandse producenten goedkoop produceren
en eled produceren. Deze beide eisen betekenen ook een en ander
v S o f ^ ^eïsonen die door het nijverheidsonderwijs worden afgeleverd. Bij hen ook moet het inzicht bestaan dat voor Nederland
e:rïe;enskwestie gelegen is in het ^«-^«S^tïald) eS^vaf
deren (men denke aan de concurrentie van Duitsland) en van
goederen van goede kwaliteit (men denke aan de préducten van
Zweden, Zwitserland en Amerika).
Het is dus wel duidelijk dat voor het nijverheidsonderwijs
in de komende laren een zeei belangrijke taak is weggelegd.

•s

»b aï asm »b asb ibaïv

s n l i s b i a e w team i^fJ.l^iqaBfioëiBer'

-fbioocf

-rfoe;^ eb Jocf d o l s . xi eb loobiBBb . . . . . B S ,rAullÉ
IABW
xiBV 8nlIl9;tasnBl8cf eb iloo rfooC .flsrasfiso;^ nabngw sd^ n%'
^aln
JS^^Ssm ^'r~^
«^82li9w 9b Ux 100V l l 9 s l a b t e d ^ s eb
4!?!ï^S
' ^
.
.
-^^^° **^ "^ .bgooffiev I19&1C"
,w
* » l n 9beos 9b f95bnBli9b9H eb t l d l a 8l-*3flüs blaerrwf
s
«'

^ S S3

£fl

ö'i'

flsllöita n e e l e oisws d-aBsnisfib I s s etiB--^'--•- %Q
^ btlJ 9&^&sBl 9b fll a n e g l i s v o s l b ^31;
tb nas
?;?-^^'
• •
^Toiinl slBfiol^fin c^er! HBV S^S -ïeovsaflo
„r * -^- - .
- ' '^^^ 9l:t80W3i 9b 5J0O ,Bf " • - - • r,iv9crno
*^
ssllBl-t#8UbnI 9b ai tiiB'il.to eü .^ïbuovn
i&v ai
'"3f
"'leaescfsa jilïlQ^om bsog os aU& bmeonsa
*7ji»t
. „ . . . ABil bnBlaBiiudi cTsrf HBB neifit ^'^
< eb
©
ïari IBS aBb ^aebiaw b i 9 9 3 l l B 9 i 9 § is^trioe amffli
:ïib
'^^otq a s i o ^ ^ o ^ n9;tneoiiboig 9BbnBli9beH ab i&b alls, a l b o n
-eslB nahijg .''
r...,->;,--' ,...^.. g^^g^ ^^^^ .aBiBouboiq
Ijjg^a «9
o&n 100V .ti^ iitóiSjayd jxsoxsnl Sed isom 3foo narf U S . b i 9 V 9 l
; « r S a ?K® nsv a e f e v 9 l j 9rf n l e l n9S9l9a elcfaewjicaevel n99
HBv nsd^oübètq sb aaa Qjiasb n^m) cfle^llawjl 9b9os •
è
.iBAiiomk
£ï9 bnBlT©8^/ww^ IHBUB^S.
'^'^
' - - ^^-'

tia i9fi 100V iBb Tllilebiub
l&w sab zl i&E
- - ^-^^ 93itl^3nBl9d 1995 £199 neiB^ 9?
• 9b n l